ZEKER

Gedichten van Munin Nederlander

Androgyn

Deze bundel is de opvolger van de gedichtenbundel DIT. De hier bijeengebrachte gedichten zijn geschreven tussen 1982-1992. Ze zijn niet in volgorde van ontstaan gerangschikt, maar geordend in deelbundels die elkaar aanvullen.

Bij enkele van de vijftien deelbundels is een pagina aantekeningen gevoegd. De vier deelbundels die elk uit één lang episch gedicht bestaan, zijn van een korte introduktie voorzien. De bundel bevat illustraties en enkele pagina's muziek bij een paar verzen uit de laatste deelbundel.

De omvangrijke bundel gedichten van M. Nederlander vraagt erom te worden beschouwd als een poging de patstelling waarin de Nederlandse poëzie zich bevindt, te doorbreken.

Zulks nog meer en strikter dan de in 1982 door Nederlander gepubliceerde en nu vrijwel uitverkochte) gedichtenbundel DIT. Aanhoudende geschilpunten, zoals vorm versus inhoud, estetisch versus persoonlijk, traditioneel versus vernieuwend, droom versus werkelijkheid, worden niet opnieuw leven ingeblazen, maar in evenwicht gebracht.

Niet door het zoeken naar een 'gulden middenweg', maar door het verbindende element tussen uitersten, de 'onverwachte derde', op te sporen en in de taal werkzaam te doen zijn. Dat 'overwachte derde element', zo toont Nederlander in zijn werk aan, biedt, meer dan welk ander element, de mogelijkheid om het epische en lyrische woord 'magisch' en 'profetisch' te doen zijn. Nederlander beschouwt zijn gedichten dan ook als gedichten-van-het-midden. En als 'prometheïsche literatuur: als de literatuur 'van het vooruit denken en voelen', waarin de Griekse halfgod Prometheus de mensheid voorging. Het staat iedereen vrij uit het werk voor te dragen.

Behalve gedichten, bevat de bundel ook prenten en muziek. De ca. 100 prenten zijn door de dichter zelf gemaakt. De muziek, die 20 pagina's beslaat, is gemaakt door een hedendaagse komponist en korrespondeert met een aantal gedichten uit de bundel.

Bekijk ook de Voorbeeldpagina's.

Gedichten

STOF
Onder de grond bottelt
en ademt en wortelt
het. De stof bolt er op.
INDIA YOGI
Zijn blik verzacht zelfs dode dingen.
Ze dingen zachtjes naar zijn hand.
Hoe hang ik aan
dat onderkoelde branden.
AMERIKA - II
Geboren in Amerika,
die grote onderaardestad,
waar niemand je verwacht;
verloren in Amerika.
MONGOOLTJE
Zijn ogen kijken scheel naar binnen,
alsof hij moeitelozer mediteert
in ’t geestenrijk achter de zinnen
dan Tibetaan, Mongool of Indiër.
Hij schijnt een ieder te beminnen.
CONFLICT
Ik voel de neergesneeuwde gist
van een onopgelost conflict
verder en verder
indalen.
VAAS
De vaas van kristal
viel in tienduizend scherven.
Nu zien wij U overal
sterven.
GEBOORTEREDEN
Op aarde geboren.
Verraden, verloren.Maar ’t kwade bezworen
om U te behoren.
SCHEIDING
Wij raakten weer gescheiden.
De scheiding bracht gemis.
Ik ben gevierendeeld,
daar dit de tweede keer is.
SPIEGELBEELD
Gij draagt mij in Uw armen, en
in spiegelbeeld, ik U.
Geen derde kan daar ooit
iets aan veranderen.
AVONDLAND
Wij rezen op
uit het gewelf
van Egypte
en werden zelf
’t koninklijk paar.
RUSLAND
Weer gaan wij voort.
Nu met gevleugelde pas.
Wij wachten op anderen
bij iedere poort,
zoals onze voorbestemming was.
INITIATIEF
Dit is het grote initiatief:
Christus ik heb U lief.
VERWISSELING - II
Eens verrieden wij allen om één.
En moesten het leven verliezen.
Later verrieden wij één geliefd persoon, één om allen, en verdienden hetzelfde loon.
SWATOI
Ver weg ligt het land in ijs.
Bij nacht kruit het omhoog.
Het is er koud, nooit droog,
en vanaf hier de langste reis.
IN MEMORIAM R.S.
Ik beschik: straks schrik ik
tijdens ’t slapen wakker.
En de morgen daaropvolgend
schiet mij tussen zes en acht
te binnen wie hij is.
STERFKAMER - I
Betreden wij de Schreinerei
die in zijn balsemstaat gelaten is.
De wanden zijn verpurperd.
Er hangt verlatenis over een voorhangsel dat is gescheurd.
L.R.
Tempel van het midden,
veertig meter breed rozet,
straal intenser
dan de middag
die bij nacht verstert.
WEERWOLF
‘k Stam af van Faust.
Een had hij wat
met een publieke vrouw.
Het lot belastte mij
met beider zwakten.
SLAAPTABLET
Voel toch hoe zwaar dit weegt,
zonder gewicht.
Ik heb het ding niet nodig,
niet beslist.
SNEEUWWIT
Spiegeltje, spiegeltje
aan de wand,
waar is de koboldfamilie
die zich een maand
voor Sneeuwwit heeft vermand?